Azymut twórców – wstęp prezesa

Ledwo zdążyłem złożyć Państwu życzenia na Boże Narodzenie i nowy rok, a tu już Wielkanoc. Czas płynie nieubłaganie. Zauważyłem też, że całkiem „niedawno” pisałem aktualne informacje wiosenne, ale to był rok… 2025.

Tym bardziej głęboki i wymowny wydał mi się przenikliwy wzrok z okładki – spojrzenie Mateusza Dopieralskiego, członka ZAiKS-u, znanego szerzej jako Vito Bambino. Poczułem, że ten wzrok mnie autentycznie mobilizuje! Polecam bardzo rozmowę z Vito, szczególnie wątki „niemieckie”, bo choć w niektórych kręgach to dziś nie jest popularne, to różne perspektywy międzynarodowe bywają naprawdę cenne! 

„Sprzyjamy wyobraźni” to od kilku lat nowe hasło definiujące ZAiKS. Szerokie, pojemne, choć bez wątpienia wymagające. Wielokrotnie byłem pytany – szczególnie przez reprezentantów dużego biznesu medialnego, a konkretnie naszych płatników – co ono tak naprawdę oznacza. Poprzednie, które w oczywisty sposób nawiązywało do znanego amerykańskiego claimu „Tworzymy i chronimy od 100 lat”, choć nie mniej pojemnie, może bardziej dosłownie ukazywało charakter działalności naszego stowarzyszenia. Nie oceniając jednak skuteczności haseł, wiem, i mam o tym głębokie przekonanie, że aby wspierać twórców, trzeba też pamiętać o dziedzictwie. Zrozumienie przeszłości pozwala bowiem świadomie kształtować przyszłość. To, co mówiłem podczas mojego wystąpienia w trakcie wyborów w czerwcu 2022 roku, co deklarowałem jako „azymut” strategiczny mojej prezesury, pozostaje aktualne: wizja, odpowiedzialność, szacunek. Rozwijamy się, inwestujemy w nowe technologie, rygorystycznie pilnujemy bieżących rozliczeń wynagrodzeń autorskich i skutecznie wykonujemy zbiorowy zarząd prawami majątkowymi twórców, którzy powierzyli nam pod ochronę swoje dzieła. Jednocześnie pamiętamy o naszej historii; budujemy piękny album wspomnień, księgę mądrych rozważań i przemyśleń naszych nestorów, czyli cykl „Archiwum Historii Autorów”, który już składa się z kilkudziesięciu nagrań, a kolejne są zaplanowane. Równolegle, w wymiarze doczesnym wszak, ale cieszącym się jakże dużym zainteresowaniem, wspieramy naszych nestorów dzięki inicjatywie turnusów turystyczno-wypoczynkowych w jednym z naszych wspaniałych Domów Pracy Twórczej w Krynicy Zdroju. Po pilotażowym pobycie grupy twórców w październiku 2025 roku, w połowie marca b.r. odbył się kolejny, tym razem 11-dniowy, wyjazd do Krynicy. Radości nie ma końca, a twórcy już dopytują o kolejne turnusy!

Jedną z form wspierania autorek i autorów przez ZAiKS jest także organizacja warsztatów i konkursów twórczych. Do kalendarza takich wydarzeń na stałe już weszły m.in. TekstMisja oraz ZAiKS Music Camp, ale też nowe formaty jak Scontri czy Intro. Z dumą muszę też skonstatować, że po raz czwarty ogłosiliśmy Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. M. Karłowicza, organizowany co dwa lata wspólnie z Filharmonią w Szczecinie. To jeden z największych na świecie otwartych konkursów kompozytorskich, na który napływają setki zgłoszeń z całego świata. Kompozytorzy w anonimowej procedurze przysyłają partytury, a jury I etapu dokonuje selekcji dzieł, które będą wykonane. W finale zaś wybrzmiewa kilka światowych prawykonań utworów symfonicznych, po czym ogłaszany jest werdykt, a także wręczane są nagrody orkiestry i publiczności. W tym roku koncert premier zaplanowany jest na koniec listopada, a nabór prac jest już otwarty. Wszystko wskazuje na to, że także świat teatru – tak ważny lat dla ZAiKS-u – będzie mógł w bliskiej przyszłości cieszyć się wyjątkowymi wydarzeniami o charakterze konkursowym. Ponieważ ustalenia są w toku, pragnę tylko zaanonsować, że dla autorów dzieł dramatycznych szykujemy coś wyjątkowego!

Tradycyjnie w kwietniu ZAiKS nagrodami stoi. Od lat przyznajemy te szczególne wyróżnienia twórczyniom i twórcom, ale też osobom w sposób szczególny wspierającym polską kulturę. Nazwiska i krótkie biogramy plejady wybitnych, uznanych postaci kultury nagradzanych w tym roku, znajdą Państwo na kolejnych stronach kwartalnika. To imponująca paleta twórców i twórczyń wielu dziedzin sztuki i ich osiągnięć! Moją szczególną uwagę przykuwa jeden z laureatów – człowiek nagrodzony za dojrzałe i kreatywne podejście do sztuki, czyli laureat w kategorii „Sprzyjamy wyobraźni” – Artur Krajewski. Nie tylko uwielbiany przez studentów profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, ale także poeta, pisarz, artysta multimedialny, filozof, a do tego… absolwent weterynarii! Człowiek renesansu! W ubiegłym roku wydał bezprecedensową książkę Mem ignorancji, a z tego, co zapowiada, w tym roku ukaże się jego kolejny tytuł, w którym kontempluje teraźniejszość, sztukę i kondycję kultury w trzeciej dekadzie XXI wieku. Osobiście, nie mogę się doczekać premiery. Gorąco polecam też całą twórczość Macieja Szymanowicza – laureata tegorocznej nagrody za twórczość dla dzieci: autora absolutnego, wybitnego, rozpoznawalnego już na pierwszy „rzut oka”, genialnie postrzeganego przez najmłodszych, czyli najbardziej wrażliwych, a jednocześnie bezwzględnych w swojej opinii odbiorców sztuki. Kilka ilustracji Szymanowicza prezentujemy w „Galerii” pod koniec tego numeru. Autor sam wybrał dla Państwa swoje prace. Warto im się przyjrzeć!

To niekwestionowany zaszczyt piastować funkcję przewodniczącego Zarządu najstarszej i największej w Polsce organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, która tak głęboko rozumie i konsekwentnie wspiera twórców od ponad 108 lat.

A z okazji świąt wielkanocnych życzę wszystkim chwili wytchnienia, czerpania nowych inspiracji do dalszego rozwoju twórczego i osobistego, i jak najwięcej miłości, która zwycięża wszystko… Amor Vincit Omnia!