Nagrody i kolejne zebranie delegatów – wstęp prezesa

Niespełna trzy miesiące temu obchodziliśmy 107. urodziny Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Niezmiernie cieszy fakt, że jako organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi od ponad stu lat działamy stabilnie, skutecznie i odpowiedzialnie – z najwyższą troską o dobro twórców.

Rozliczenia odbywają się w coraz częstszych cyklach, czego przykładem jest repartycja ponad 38 milionów złotych dokonana już w styczniu bieżącego roku. Nie tylko jest to pierwszy raz od kilkudziesięciu lat, kiedy znaczące wypłaty wynagrodzeń autorskich dokonywane są już od początku roku kalendarzowego, ale także ich poziom jest więcej niż zadowalający.

Tak jak rok 2023 był okresem absolutnych rekordów w zakresie rozliczeń wynagrodzeń autorskich, kiedy to po raz pierwszy w historii Stowarzyszenia znacznie przekroczyliśmy „magiczny” próg 500 milionów (pół miliarda!) złotych wartości wynagrodzeń autorskich, tak rok 2024 zamknęliśmy jeszcze lepszymi wynikami – wpływami na poziomie 596 milionów złotych, a rozliczeniem wynagrodzeń autorskich w wysokości przekraczającej 611 milionów złotych! To niekwestionowany sukces strategicznych decyzji prezydium i zarządu Stowarzyszenia, przy znakomicie skoordynowanej przez nowego Dyrektora Generalnego Karola Kościńskiego pracy Biura Stowarzyszenia. Szczegóły struktury rozliczeń wynagrodzeń autorskich za 2024 rok znajdują się w środkowej części bieżącego numeru „Wiadomości” ZAiKS-u, a sprawozdania z działalności i finansowe sukcesy stanowią przedmiot obrad Sprawozdawczego Zebrania Delegatów zaplanowanego na 9 czerwca br.

Na szczególne podkreślenie zasługuje rekordowe inkaso z internetu uzyskane w 2024 roku. Zamknęliśmy je sumą ponad 121 milionów złotych. Wzrosła nie tylko sama kwota wpływów, o ponad 32 mln zł w stosunku do roku poprzedniego, ale również dynamika wzrostu: +36% w 2024 r. do +26,8% w 2023 r. Zwiększył się także istotnie udział inkasa internetowego w łącznych wpływach ZAiKS-u – do 21,6% łącznego inkasa w roku 2024 z 17% w roku 2023. Taki wynik osiągnęliśmy między innymi dzięki podpisaniu nowych umów i renegocjacjowaniu dużo lepszych warunków w ramach umów już wcześniej zawartych.

Działalność edukacyjna pozostaje w grupie absolutnych priorytetów funkcjonowania ZAiKS-u. Rok 2024 i pierwsza połowa roku 2025 to kontynuacja funkcjonujących i wdrażanie nowych programów rozwojowych, szkoleniowych i tych o charakterze historycznym. Należy wymienić: mistrzowskie kursy TekstMisja, ZAiKS Music Camp oraz warsztaty kompozytorskie Scontri, horyzontalne programy i platformy edukacyjne lub branżowe, takie jak ZAiKS Akademia, ZAiKS.Edu i ZAiKS Mentoring-Inkubator. Do uczestnictwa w tych programach zgłaszają się dziesiątki, a nawet setki chętnych, co samo w sobie dowodzi potrzeby prowadzenia takich inicjatyw.

Należy także zaznaczyć nieocenioną rolę niedawno uruchomionego, a zaplanowanego na lata cyklu nagrań – rozmów-rzek z najwybitniejszymi postaciami polskiej kultury, wieloletnimi członkami ZAiKS-u, m.in. członkami honorowymi – rozmów prowadzonych przez kulturoznawców i dziennikarzy młodszego pokolenia, czyli AHA – Archiwum Historii Autorów. AHA staje się niekwestionowanym dowodem dziedzictwa naszej organizacji i utrwaloną lekcją twórców dojrzałych, udzielaną twórcom rozwijającym się.

Niezależnie od powyższego, w drugiej połowie 2024 roku uruchomiliśmy platformę badawczo-rozwojową zaiks.lab, która ma za zadanie między innymi budowanie synergii między technologią a sektorem kreatywnym. Myśląc bowiem o naprawdę skutecznej innowacyjności, trzeba mieć najpierw daleko idące rozpoznanie i rozeznanie w gigantycznym uniwersum różnego rodzaju dostępnych narzędzi i rozwiązań. Tylko taki punkt wyjścia może potem pozwolić na najlepszy wybór usług, dostosowanych do realizacji strategicznych potrzeb ZAiKS-u. Jedna z chyba najbardziej znanych wypowiedzi Steve’a Jobsa to właśnie: „Innowacja to mówienie »nie« tysiącom rzeczy”. I między innymi temu ma służyć nasze „laboratorium”…

10 maja br. wręczyliśmy coroczne nagrody ZAiKS-u. Szersza relacja okraszona pięknymi fotografiami znajduje się w bieżącym numerze „Wiadomości”, na str. 6–13. Na szczególną uwagę zasługują nowe kategorie naszych wyjątkowych nagród „od twórców dla twórców”. Między innymi jest to nagroda architektoniczna za projekt obiektu przeznaczonego na działalność kulturalną dla pracowni Błażeja Małczyńskiego i Macieja Hincza. Zachęcam do lektury całej relacji z ceremonii wręczenia nagród i zapoznania się z sylwetkami wszystkich nagrodzonych twórców, na str. 14–23.

Od ponad 107 lat łączymy tradycję z nowoczesnością. Zachowując pełen szacunek do historii Stowarzyszenia, ucząc się i wyciągając z tej historii wnioski, w sposób mądry i odpowiedzialny realizujemy wizję przyszłości silnego i skutecznego ZAiKS-u – organizacji chroniącej twórców!