Czym jest twórczość

Na twórczość składają się utwory. Utwór, aby stał się przedmiotem ochrony prawa autorskiego musi spełniać cechy indywidualności i oryginalności, zostać ujawniony w dowolnej formie nadającej się do percepcji przez osoby trzecie poza samym twórcą. Nie ma znaczenia wartość artystyczna, ekonomiczna, społeczna utworu, ani kto go stworzył – profesjonalista po akademii artystycznej, czy amator, dorosły czy dziecko, świadomie czy przypadkowo. Rezultaty twórczości mają taką samą ochronę prawa. Za utwory nie uważa się samych pomysłów. Po nadaniu im jednak jakiejś postaci, formy, jeśli tylko można przypisać im twórczy indywidualny charakter, mogą stać się przedmiotami prawa autorskiego. Nie są objęte ochroną idee, odkrycia, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne. Utwór musi być ustalony w jakiejś formie – w przypadku np. utworu muzycznego w formie muzycznej – odzwierciedlonej w nutach lub zakomunikowanej przy prezentacji utworu.

Ochronie prawa autorskiego podlega nie temat, a jego indywidualizacja. Wielu twórców może jednocześnie tworzyć na dany temat i każdy z tych utworów będzie inny Dla uzyskania prawnej ochrony utworu nie potrzeba dopełniać żadnych formalności – zgłaszać do urzędu, rejestrować u notariusza, oddawać organizacji zbiorowego zarządzania. Ochrona prawna przysługuje z samego faktu stworzenia utworu, w formie dającej możliwość jego percepcji.

Trzeba jednak pamiętać, że rutynowe działania, li tylko umiejętności, warsztat twórczy, a nawet styl, maniera, technika nie są przedmiotem ochrony. Musi powstać dzieło z prawdopodobieństwem jego statystycznej jednorazowości. Gdy rezultat jest przewidywalny u wielu osób, będąc głównie wynikiem zastosowania określonej wiedzy, wątpliwe, czy tym rezultatem jest utwór. Stąd m.in. tyle kontrowersji budzi zakwalifikowanie do przedmiotów chronionych prawem autorskim utworów lutniczych, których poszczególne egzemplarze nie różnią się formą a na ich budowę wpływ ma przede wszystkim wiedza i warsztat lutnika.

Dla ochrony utworu nie ma też znaczenia, czy jest już ukończony. Nie ma znaczenia także cel, dla którego został stworzony – estetyczny, reklamowy, użytkowy, społeczny, czy polityczny.